Özgeçmis yazmanin belli basli kurallari oldugu dogrudur. Ancak unutulmamalidir ki; iliskili olunan kurum, bu kurallara bazi eklemeler getirebilir.
Kisisel tecrübelerin ve yeteneklerin tanitimi ancak profesyonelce hazirlanmis bir özgeçmis araciligi ile yapilabilir. Abartidan ve yanlis bilgilerden arindirilmis, özgeçmisi alan kisinin kolaylikla okumasina izin verecek sekilde uzunlugu ayarlanmis ve anahtar kelimeler kullanilarak yazilmis bir özgeçmis pek çok kapiyi aralayabilecektir.

A. NEREYE YÖNELIK BIR ÖZGEÇMIS HAZIRLIYORSUNUZ?
Sayet bir danismanlik sirketine gönderilmek üzere ise en basta sunu hatirlamakta fayda vardir: Bir danismanlik sirketine sizinki de dahil olmak üzere her gün yüzlerce özgeçmis ulasmakta o da bunlari gözden geçirerek siniflandirmaktadir. Bir özgeçmisin gözden geçirilmesi ortalama 25 saniye sürer ve o anda veya kisa vadede degerlendirmek üzere uygun bulunursa toplam 3 dakika daha harcanarak tamami etraflica incelenir.
Eger özgeçmisinizi bir kuruma yöneltecekseniz; size ait bilgiler bu kurumlarin insan kaynaklari bölümlerine ulasacak, özgeçmisinizin incelenmesi ile ilgili süreler biraz daha uzun tutulabilecek, danismanlik sirketine kiyasla buralarda olusturulmus veritabanina eklenen özgeçmis sayisi gün bazinda düsecektir. Bu durumun son dönemdeki istinasi kurumlarin internet üzerinde ve genel basvuru adi ile özgeçmis toplamalaridir. Yani artik kurumlara ait veritabanina da her gün çok sayida özgeçmis eklenmektedir.

B. ÖZGEÇMISINIZIN GÖRÜNÜMÜ NASIL OLMALI?
Yukaridaki açiklamalardan hareketle özgeçmisi ilk bakista kisi ile ilgili temel vasiflari vurgulayabilecek ve kolaylikla okunup algilanabilecek sekilde hazirlama geregi ortaya çikar. Bilgisayarda hazirladiginiz özgeçmisinizi basacaginiz kagit A4 boyutunda beyaz düz bir kagit olmalidir. Yazi font’u olarak Arial ve Times New Roman tercih edilmesi idealdir. Kullanacaginiz karakter büyüklügü 10 veya 12 olarak seçilmelidir, daha küçük fontlar okumayi zorlastiracaktir.
Ana ve alt basliklarda (örnegin is tecrübesi ve çalisilan sirketler, alinan unvanlar gibi) asiriya kaçmadan büyük harfler, kalin ve yana yatik fontlar seçilebilir. Bu basliklarin görev taniminin okunmasindan hemen önce görünmesi önemlidir.
Görev tanimi ve gerçeklestirilen islerin yer aldigi bölümde ise düz yazi yerine maddeler halinde ve 10 - 15 maddeyi geçmeyen sirali bir anlatim dogru olacaktir. Ayrica ana ve alt basliklar veya maddeler arasinda bir veya iki satir atlayarak belli ölçüde “beyaz alan” birakilmalidir. Böylece özgeçmisi okuyan ilgili kolayca ve sikilmadan gözlerini kagit üzerinde kaydirabilir ve 25 saniyenin sonunda ilgisini yogunlasmis bulursa detayli inceleme safhasina geçer.
Satirbaslari ve sonlari sag kenardan yaklasik 3 sol kenardan da yaklasik 2 santimetre içeride olmali, kullanilan kagidin üstünden ve altindan da bir miktar bosluk birakilmalidir. Bu da onca bilgiye daha derli toplu bir görüntü verecek ayrintilardan biri tanesidir.
Özgeçmislerin uzunlugu önem teskil edebilecek bir baska konudur;
Kisi, çok ve çesitli bir is tecrübesine sahip ise bu uzunluk 2 ya da 3 A4 boyutunda bir sayfa uzunlugunda tutulmalidir. Ancak çok is degistirmis ya da uzun yillar farkli görevlerde ve seviyelerde çalismis biri degil ise veya çalisma hayatinin henüz basinda ise, tek bir sayfadan olusan bir özgeçmis onu inceleyecek kisiye kolaylik saglayacaktir. Bir baska deyisle mülakati yapacak kisi yukarida da belirtildigi gibi hakkinda daha kisa bir sürede bir fikir sahibi olabildigi bir özgeçmise digerlerinden daha fazla öncelik verecektir.

C. ÖZGEÇMISIN IÇERIGINDE HANGI BILGILER NE SEKILDE VE HANGI SIRAYLA YER ALMALIDIR?
Bir özgeçmis sirasiyla su basliklari açiklamalidir:
Kisisel Bilgiler (isim soyadi, adres, iletisim numaralari, dogum tarihi, cinsiyet, medeni durum, askerlik durumu vb. bilgileri),
Su anda çalisilan kurum, ünvan bilgileri ve görev süresi,
Su anda yapilan isler, alinan sorumluluklar,
Daha önce çalisilan is yerleri, alinan unvanlar ve ise giris - ayrilis tarihleri,
Daha önceki isyerlerinde yapilan isler, alinan sorumluluklar,
Egitim Bilgileri (Lisans derecesi, mezun olunan veya devam edilen yüksek ve orta ögrenim kurumlari, bu kurumlara giris ve mezuniyet tarihleri),
Nitelik Bilgileri (Yabanci dil bilgisi, bilgisayar bilgisi, uzmanliklar, alinan derece veya ödüller, sahip olunan sertifikalar),
Kurs, seminer veya is öncesi veya is basinda alinan egitimler, (tarih sirasi gözetilerek ve egitimi veren firma adlari belirtilerek yazilmalidir),
Referanslar (bu bölüm istege baglidir ve referans olarak gösterilen kisilere ait isim ve iletisim bilgilerini içerir).
Bunlardan hareketle, özgeçmiste yer alacak bilgiler için yukarida belirtilen konu basliklarinin takip ettigi siraya uygun bir akis izlenebilir. Ayrica bu akis içerisinde “egitim bilgileri” ve “is tecrübeleri”nin yer degistirmesinde de ciddi bir sakinca bulunmamaktadir.
Is tecrübeleri bölümünde 2-3 satirlik bir önbilgi bölümü ve bunu takip eden maddeler halinde bir anlatim yerinde olacaktir. Tekrar hatirlatmakta fayda vardir ki önerilen bu siralama, bir özgeçmisin hizla ve kolaylikla okunup algilanabilecek sekilde hazirlanmasina yöneliktir. Bunlari okuyacak ilgili, sizi ikinci asama olan is görüsmesine davet edebilmek amaciyla, özgeçmisiniz hakkinda kolaylikla bir ön degerlendirme yapabilir.
Bir yere is görüsmesi yapmak üzere çagirildiginizda alisilagelmis olan, kisisel ve ögrenim bilgilerinizden bahsedildikten sonra, is tecrübeleriniz hakkinda geçmisten günümüze dogru bir tarih sirasi gözeterek detaylica konusulmasidir. Olasi herhangi bir gözden kaçirmaya sebebiyet vermeden tüm tecrübe, egitim ve ögrenim bilgilerinizin üzerinden geçilebilmesi için bu emin ve kolay bir yoldur.

D. KAPAK YAZISININ ÖNEMI NEDIR? KAPAK YAZISINI MUTLAKA YAZMAK GEREKLI MIDIR?
Kapak yazilari kisilerin is ararken gözettikleri amaci yansitmasi açisindan önemlidir. Ne tür bir firmada, hangi pozisyonda ve ne konuda görev yapmak istediklerini 4 - 5 satirlik bir paragrafta özetlemeleri sonraki asamalar açisindan açiklayici olur.
Kapak yazisi olmayan bir özgeçmisi degerlendirme disi tutmak söz konusu degildir, olmamalidir. Ancak süphesiz ki çok uzun olmayan açiklayici bir kapak yazisinin varligi, hem takip eden içerik hakkinda bilgi vermesi hem de özgeçmis yazarken daha özenli davranildiginin bir göstergesi olmasi dolayisi ile tercih sebebidir.
E. ÖZGEÇMISINIZ BIR PAZARLAMA ARACINA NASIL DÖNÜSÜR?
Yukaridaki soruyu yanitlamak için sunu hatirlamak gerekir; bir özgeçmis daha önce yapilmis ya da su anda yapilan islerin listelenmis hali degildir.
Genellemeler özgeçmisi ve dolayisi ile sahibini özel olmaktan uzaklastirir. Dolayisi ile özgeçmis yazarken geçirilmis tecrübeleri desteleyecek sorumluluklar, yetkinlikler ve görev tanimi gibi bilgilere  yer verilmelidir.

F. ANLATIMDA NASIL BIR DIL VE ZAMAN KALIBI KULLANILMALIDIR?
Her seyden önce kisinin kullanacagi dil mesleki ve akademik seviyesine uygun olmalidir. Çalisma hayatina yeni girmis bir kisinin anlatim dili bir yöneticininki  ile, ayni sekilde orta kademe bir yöneticinin kullanacagi terminoloji de bir Yönetim Kurulu Baskani’ninki ile ayni olmayacaktir.
Daha önce çalisilan yerlere iliskin tecrübeleri anlatmak için geçmis zaman kullanmak dogru olur.

G. ÜST DÜZEY POZISYONLAR IÇIN HAZIRLANAN ÖZGEÇMISLER
Üst düzey pozisyonlar, bu pozisyonlarda görev yapan, uzun yillar yöneticilik yapmis, uzmanlik alanlarini belirlemis, birikimleri ile çalistiklari sirketlere katma deger saglamis ve ayni zamanda astlarinin gelisimine katkida bulunmus vizyon sahibi kisileri bir baska deyisle “üst düzey yöneticileri” akla getirmektedir.
Bu kisiler deneyim ve niteliklerine uygun yeni bir is arayisina girecekleri zaman hayatlarinin çalisarak geçirdikleri önemli bir bölümünü özgeçmislerine yansitacaklardir. Dolayisi ile yeni mezun ya da kariyerinin henüz basinda bir çalisaninkinden daha uzun ve bilgi yogun bir özgeçmis hazirlayacaklardir.
Özgeçmis yazmaya “Özet Profil” bölümü ile baslanabilir. Tecrübe, nitelik ve egitim detaylarina girmeden önce genel bir fikir vermesi açisindan böyle bir giris bölümü yararli olacaktir.

H. DOGRULUGU OLMAYAN BILGILER
Is hayatinda, kisilerin hastalik, dogum, askerlik, egitim veya çalisma amaçli yurt disina gitme gibi sebeplerin yani sira zaman zaman da kisisel bazi nedenlerden dolayi isten ayrilmalari söz konusu olmaktadir. Özellikle bir çalisan kendisi ile dogrudan ilgili bir takim sebeplerden dolayi isten ayrilmis veya isten çikartilmis ise, yeni bir ise basladigi tarihe kadar olan boslugu özgeçmisinde belirtmekten çekinebilmektedir. Dolayisi ile tarih bilgilerini yanlis yazmaktadir.
Türkiye’de ise alimlarda izlenen sürecin son asamasini referans kontrolleri olusturmakta ve bu kontroller sonucunda bir firmaya basvuran kisi ile ilgili her hangi bir olumsuzluk tespit edilmesi durumunda taraflardan her biri için oldukça önemli zaman kayiplari ortaya çikmaktadir.
Dolayisi ile özgeçmislerde bu tip yanlisliklara yer verilmemesi gerekir.

SONUÇ
Yukarida her yönü ile ele almaya çalisilan özgeçmis yazmanin profesyonellik gerektiren bir is oldugu açiktir. Çesitli is firsatlarinin kapisini aralamada bu kadar önemli olan bir kisisel tanitim aracini olustururken, kisiler yazacaklari her satir için; böyle bir özgeçmisle karsilassalar bunu yazan kisiyi (kendilerini) is görüsmesine çagirip çagirmayacaklarini sorgulamayi akillarina getirmelidir.